GJIRI
Gjiri i Gramës: plazhi, shkëmbinjtë dhe shpella e shkrimeve
Gjiri i Gramës është aq i vogël sa e kap të gjithin me sy nga varka: një plazh me gurë të bardhë, faleza rreth ujit dhe, në shkëmb, një shpellë e njohur për shkrimet e gdhendura në të. Më poshtë secila pjesë përshkruhet ashtu siç e regjistrojnë agjencitë shqiptare të turizmit dhe të zonave të mbrojtura.
Si është plazhi?
Plazhi i Gramës është me gurë të bardhë dhe zall, dhe uji përpara tij është i kthjellët. Agjencia Kombëtare e Turizmit përshkruan një plazh të virgjër me gurë të bardhë nën faleza mbresëlënëse dhe e quan gjirin të përshtatshëm për not, çlodhje dhe eksplorim.
Në udhëtimin ditor të Tritonit, Grama është ndalesa për not, snorkel dhe rrezitje, dhe pajisjet e snorkelit janë pjesë e paketës. Gurët i vrasin këmbët kur ecni zbathur, ndaj merrni me vete shapkat që Tritoni i rendit ndër gjërat për të sjellë.
Një gji i mbrojtur nën shkëmbinj
Grama është një gji i ngushtë që futet vetëm disa qindra metra në tokë, me breg shkëmbor dhe faleza. Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura, që e ka regjistruar gjirin si monument natyror, shton se ka të ngjarë që në këtë pjesë të bregut të ketë edhe shpella nënujore.
Kjo formë e bëri gjirin të dobishëm shumë kohë para se dikush të vinte këtu për plazh. Sipas së njëjtës agjenci, anijet e përdornin si strehë nga furtunat në det, ndërsa në antikitet shkëmbi i tij shfrytëzohej si gurore, Gurorja e Gramës.
Shpella e shkrimeve
Monumenti i mbrojtur quhet „Gjiri dhe shpella e Gramës“, pra shpella mbrohet bashkë me gjirin. Sipas agjencisë së zonave të mbrojtura, njerëzit shpesh e quajnë „shpella e shkrimeve“, për shkak të emrave dhe shënimeve të gdhendura në shkëmb.
Këto shenja i lanë gjatë shumë shekujve detarët që prisnin të kalonte moti i keq dhe punëtorët e gurores së lashtë. Faqja e mbishkrimeve shpjegon çfarë thonë, sa të vjetra janë dhe kush i ka regjistruar.
Monument natyror brenda një parku detar
Grama mbrohet dy herë. Gjiri dhe shpella e tij janë në listën e monumenteve natyrore të Agjencisë Kombëtare të Zonave të Mbrojtura, e cila e vlerëson vendin për gjeomorfologjinë, historinë dhe arkeologjinë, si dhe për vlerat edukative, kulturore e turistike, ndërsa uji përreth bën pjesë në Parkun Kombëtar Detar Karaburun-Sazan.
E njëjta agjenci e rendit gjirin dhe shpellën e tij ndër monumentet e natyrës të gadishullit të Karaburunit, bashkë me Shpellën e Dukgjonit dhe Shpellën e Talos. Parku është një nga strehët e fokës murg të Mesdheut, por në Gramë nuk mund të llogaritni që do ta shihni.
Në turin e Tritonit, varka vjen këtu nga Shpella Blu, rreth 15 minuta lundrim më në veri përgjatë bregut.