ZATOKA
Grama Bay (Zatoka Grama): plaża, klify i jaskinia napisów
Zatoka Grama jest na tyle mała, że można ją objąć wzrokiem z pokładu łodzi: plaża z białych kamieni, klify wokół wody, a w skale jaskinia znana z wyrytych w niej napisów. Poniżej opisujemy każdą z tych części tak, jak ujmują je albańskie agencje turystyki i obszarów chronionych.

Jaka jest plaża?
Plaża w Zatoce Grama składa się z białych kamieni i otoczaków, a woda przy brzegu jest przejrzysta. Albańska Krajowa Agencja Turystyki opisuje dziewiczą plażę z białych kamieni u stóp imponujących klifów i uznaje zatokę za dobre miejsce do pływania, odpoczynku i odkrywania okolicy.
W programie jednodniowej wycieczki firmy Triton postój w Gramie przeznaczony jest na pływanie, snorkeling i opalanie, a sprzęt do snorkelingu jest w pakiecie. Kamienie dają się we znaki bosym stopom, więc spakuj klapki, które Triton wymienia wśród rzeczy do zabrania.
Osłonięta zatoczka pod klifami
Grama to wąska zatoczka, która sięga w głąb lądu tylko na kilkaset metrów, ze skalistym brzegiem i klifami. Krajowa Agencja Obszarów Chronionych, w której rejestrze zatoka figuruje jako pomnik przyrody, dodaje, że na tym odcinku wybrzeża znajdują się prawdopodobnie także jaskinie podwodne.

Dzięki takiemu kształtowi zatoczka przydawała się ludziom na długo przedtem, zanim ktokolwiek zaczął tu przypływać dla plaży. Ta sama agencja pisze, że statki chroniły się w niej przed sztormami na morzu, a w starożytności jej skały eksploatowano jako kamieniołom – Gurorja e Gramës.
Jaskinia napisów
Chroniony pomnik przyrody nosi nazwę Gjiri dhe shpella e Gramës, czyli zatoka i jaskinia Grama, więc jaskinia podlega ochronie razem z zatoką. Według agencji obszarów chronionych często nazywa się ją shpella e shkrimeve, jaskinią napisów, od imion i zapisków wyrytych w skale.
Ślady te zostawiali przez wiele stuleci żeglarze przeczekujący złą pogodę oraz robotnicy starożytnego kamieniołomu. Na stronie o inskrypcjach wyjaśniamy, o czym mówią, ile mają lat i kto je opisał.
Pomnik przyrody w granicach parku morskiego
Grama jest chroniona podwójnie. Zatoka i jej jaskinia figurują na liście pomników przyrody prowadzonej przez Krajową Agencję Obszarów Chronionych, która ceni to miejsce za walory geomorfologiczne, historyczne i archeologiczne, a także edukacyjne, kulturowe i turystyczne. Otaczające je wody należą zaś do Morskiego Parku Narodowego Karaburun-Sazan.
Ta sama agencja zalicza zatokę i jej jaskinię do pomników przyrody półwyspu Karaburun, obok Shpella e Dukgjonit i Shpella e Talos. Park jest jednym ze schronień mniszki śródziemnomorskiej, ale na spotkanie z nią w Zatoce Grama nie można liczyć.
Podczas wycieczki firmy Triton łódź przypływa tu z Błękitnej Jaskini, oddalonej o około 15 minut rejsu wzdłuż wybrzeża.